Odpowiedź na pytanie „osteotomia kolana – ile trwa rekonwalescencja?” nie jest prosta, ale z pewnością proces powrotu do zdrowia wymaga cierpliwości. Poprawa osi kończyny i zrost kostny po osteotomii to proces, na który nie wystarczy kilka tygodni. Jednak przy dobrze prowadzonym leczeniu pozwala wrócić do satysfakcjonującej sprawności.
Jaki jest główny cel osteotomii kolana, jak przygotować się do rekonwalescencji i na jakie czasowe ograniczenia funkcjonalne musisz się być gotowy?
Cel osteotomii kolana
Celem osteotomii kolana jest zmiana osi kończyny, która została zaburzona przez szpotawą lub koślawą deformację. W przypadku pierwszej deformacji kolano wygięte jest na zewnątrz, przez co łąkotka przyśrodkowa i chrząstka stawowa w przedziale przyśrodkowym narażone są na uszkodzenia spowodowane złą biomechaniką. Dodatkowym czynnikiem, który może pogłębić zniszczenie przedziału przyśrodkowego i doprowadzić do rozwoju choroby zwyrodnieniowej, jest uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego.
Z kolei koślawienie kolan polega na ich wyginaniu do środka, co oznacza, że oś obciążenia przechodzi przez przedział boczny w kolanie.
Osteotomie wokół stawu kolanowego Szczecin
Jeśli doszło u ciebie do uszkodzenia jednego przedziału w stawie kolanowym, nie zwlekaj z wizytą u ortopedy.
Umów się na konsultację w naszym Centrum Ortopedycznym, byśmy mogli przywrócić zaburzoną oś kończy, co pomoże ci wrócić do wcześniejszych aktywności.
Podczas zabiegu osteotomii chirurg ortopeda odciąża zniszczony przedział i przenosi obciążenie na przedział zdrowy. Tym samym poprawia i przywraca prawidłową biomechanikę stawu i zmniejsza towarzyszący deformacjom ból.
Etapy gojenia kości
Zrost kostny po osteotomii to kluczowy element rekonwalescencji. To właśnie od niego zależy, kiedy możesz bezpiecznie zacząć zwiększać obciążenie i tym samym wracać do aktywności.
Choć na czas gojenia kości po zabiegu osteotomii ma wpływ wiele czynników (wiek, choroby przewlekłe, palenie papierosów, masa ciała), zazwyczaj dzieli się go na kilka etapów. Ich znajomość pomoże ci uniknąć błędów, które mogłyby doprowadzić do uszkodzenia zrostu lub innych powikłań, co przełożyłoby się na dłuższy okres rehabilitacji.
Pierwsze dwa tygodnie po osteotomii
To czas działania przeciwobrzękowego i przeciwbólowego oraz dbania o ranę pooperacyjną. Zwykle jeszcze tego samego dnia wieczorem po operacji rehabilitant pionizuje pacjenta oraz uczy wstawania z łóżka i chodzenia przy wsparciu kul łokciowych.
Rozpoczęcie zrostu kostnego
Ustabilizowana za pomocą płytki i śrub kość przez kolejny miesiąc stopniowo przebudowuje się biologicznie. Aby wesprzeć ten proces, nadal powinieneś poruszać się przy wsparciu kul łokciowych i ograniczać obciążanie nogi. Stopniowo zwiększasz jednak kontakt stopy z podłożem i skupiasz się na ruchu w kolanie oraz aktywacji mięśnia czworogłowego uda.
Pojawienie się mostu kostnego
W okresie od 6. tygodnia na zdjęciach RTG coraz wyraźniej widać zrost kostny. Oznacza to, że po otrzymaniu zgody od ortopedy i rehabilitanta możesz stopniowo zwiększać obciążenie nogi do pełnego. Coraz częściej też poruszasz się bez wsparcia kul łokciowych, zwiększasz zakres ruchu i wykonujesz ćwiczenia wzmacniające pośladki oraz uda.
Przywracanie utraconej sprawności
W ciągu kolejnych 6 tygodni, czyli w okresie od 1,5 do 3 miesięcy od zabiegu osteotomii twoja kość wchodzi na ostatnią prostą przed osiągnięciem pełnego zrostu radiologicznego. Oczywiście może on potrwać trochę dłużej. Jednak już na tym etapie, jeśli nie pojawiły się żadne komplikacje, twoja kość jest coraz bardziej wytrzymała na obciążenia dynamiczne. W tym czasie przywracasz prawidłowy wzorzec chodu, poprawiasz siłę mięśniową i stabilizujesz kolano.
Powrót do sportu
Po pół roku od zabiegu twoja kość jest na tyle wytrzymała, że możesz wykonywać intensywniejsze ćwiczenia i bardziej obciążające treningi. Warunkiem jest uzyskanie odpowiedniej siły mięśniowej i stabilności potwierdzonej na testach zleconych przez fizjoterapeutę.
Czasowe ograniczenia funkcjonalne
Jeśli zastanawiasz się: osteotomia kolana – ile trwa rekonwalescencja w praktyce, warto wiedzieć, jak wygląda codzienne funkcjonowanie w kolejnych tygodniach i na jakie ograniczenia musisz się w tym czasie przygotować. Należą do nich:
Chodzenie przy wsparciu kul łokciowych
Ze względu na konieczność ochrony kości, która jest w okresie zrastania, przez pierwsze dwa miesiące musisz się poruszać o kulach.
Zakaz wykonywania pracy
Bardziej statyczny charakter sprawia, że powrót do pracy biurowej możliwy jest zwykle już po miesiącu. Natomiast z wykonywaniem pracy fizycznej musisz się wstrzymać na okres 3-4 miesięcy.
Rezygnacja z uprawiania sportu i intensywnej aktywności fizycznej
Nawet jeśli poczujesz dużą poprawę i większą siłę w nodze, twoja kość wciąż może potrzebować czasu na zrost i wzmocnienie. Dlatego każdą nową aktywność fizyczną powinieneś konsultować z fizjoterapeutą. Zarówno, gdy chodzi o jej rodzaj, jak i intensywność. Możesz zacząć od jazdy na rowerze, pływania czy treningu siłowego, ale z małym obciążeniem.
Przeczytaj także:
Osteotomia kolana — na czym polega zabieg?
Osteotomia kolana to małoinwazyjny zabieg, który daje bardzo dobre wyniki. Na czym polega i w przypadku jakich urazów jest stosowany?
Przygotowanie do rekonwalescencji
Jeśli chcesz łagodniej przejść okres rekonwalescencji po osteotomii kolana, warto przygotować się do niej jeszcze przed zabiegiem. Dlatego:
- Dostosuj mieszkanie do czekających cię ograniczeń - uUsuń z podłogi przeszkody, dywany, chodniki i wycieraczki, przygotuj miejsce do odpoczynku umożliwiające uniesienie nogi powyżej poziomu serca i zadbaj o udogodnienia w łazience.
- Poproś bliskich o wsparcie - przyda ci się pomoc w pierwszych dniach, gdy chodzi o zakupy, sprzątanie, czy przygotowywanie posiłków.
- Naucz się chodzić o kulach - choć możesz z tym poczekać na czas tuż po operacji, to nic nie stoi na przeszkodzie, byś umiejętność tę posiadł dużo wcześniej, w czym może ci pomóc fizjoterapeuta.
- Skorzystaj z rehabilitacji przedoperacyjnej (prehabilitacja) - wciąż niewiele osób wie, że może skorzystać z tej formy przygotowania do operacji i o korzyściach, jakie to ze sobą niesie. Jeśli więc chcesz wzmocnić mięśnie uda i pośladków i tym samym zdecydowanie przyspieszyć powrót do sprawności, porozmawiaj z lekarzem operującym lub fizjoterapeutą o takiej możliwości.
Jeśli rozważasz zabieg lub masz go już zaplanowanego, warto wiedzieć, że na pytanie: osteotomia kolana – ile trwa rekonwalescencja – nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi.
Najważniejsze jest jednak zrozumienie celu tego zabiegu. Osteotomia nie tylko zmniejsza ból, ale przede wszystkim poprawia biomechanikę stawu, co może na wiele lat odsunąć konieczność wszczepienia endoprotezy. Dlatego potraktuj to jak inwestycję w przyszłość twojego kolana, która – choć wymaga czasu, cierpliwości i pełnego zaangażowania w rehabilitację, to przełoży się na wymierne korzyści zdrowotne.
FAQ
Większe dolegliwości bólowe to normalny objaw w pierwszych 2-3 tygodniach po zabiegu osteotomii kolana. Z czasem jednak zmniejszają się, przechodząc w niewielki dyskomfort podczas rehabilitacji i okresowy przy większych obciążeniach.
Powrót do aktywności fizycznej jest stopniowy. Lekkie formy ruchu są możliwe po 2 miesiącach. Natomiast pełny powrót do sportów obciążających kolano często następuje po 6–12 miesiącach.
Źródła:
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- www.thekneeclinicmanchester.com/blog-posts/joint-preservation-osteotomy-surgery-faqs
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4752569/
