Sztywność łokcia po urazie to jeden z najczęstszych problemów, z jakimi zgłaszają się pacjenci po skręceniu, złamaniu, zwichnięciu czy operacji w obrębie stawu łokciowego. Jeśli zmagasz się z ograniczonym wyprostem i/lub zgięciem, wówczas temat „Sztywność łokcia po urazie – jak odzyskać zakres ruchu”, może okazać się pomocny w zrozumieniu mechanizmu problemu oraz w poznaniu realnych możliwości poprawy.
Dlaczego łokieć sztywnieje po urazie?
Staw łokciowy jest jednym z najbardziej wrażliwych stawów w organizmie pod względem tendencji do sztywnienia. Oznacza to, że nawet niewielki uraz może spowodować wyraźne ograniczenie ruchu.
Dlaczego tak się dzieje?
Może to wynikać zarówno z patologii wewnątrzstawowych lub zewnątrzstawowych, jak i z połączenia obu. Po urazie, w tym po złamaniu dalszego końca kości ramiennej lub wyrostka łokciowego, zwichnięciu czy poważnym stłuczeniu, w stawie rozwija się stan zapalny. To naturalna reakcja organizmu. Pojawia się obrzęk, ból i odruchowe napięcie mięśni. Już na tym etapie możesz zauważyć, że wyprost, zgięcie i rotacja przedramienia są trudniejsze.
Jeżeli dodatkowo konieczne było unieruchomienie w gipsie lub ortezie, staw przez kilka tygodni pozostaje bez ruchu. A brak ruchu oznacza między innymi:
- skracanie się torebki stawowej,
- zmniejszenie elastyczności więzadeł,
- zrosty wewnątrzstawowe,
- osłabienie i skrócenie mięśni.
W efekcie rozwija się przykurcz stawu łokciowego. Najczęściej dotyczy on wyprostu, gdy nie jesteś w stanie doprostować ręki do końca. Nie należy jedna bagatelizować ograniczeń w zgięciu łokcia i rotacji przedramienia.
Boli cię łokieć, gdy coś chwytasz dłonią? To może być łokieć tenisisty. Umów się na konsultację w naszym Centrum Ortopedycznym i dowiedz się, jak możemy ci pomóc w przywróceniu prawidłowej funkcji mięśni przedramienia.
Warto wiedzieć, że funkcjonalnie do większości codziennych czynności wystarcza zakres ruchu od około 30° wyprostu do 130° zgięcia (wg klasycznej pracy Morreya). Deficyt wyprostu może ci przeszkadzać, na przykład przy podpieraniu się, ćwiczeniach czy pracy fizycznej. Jednak najbardziej istotny jest deficyt zgięcia w stawie łokciowym, gdyż utrudnia lub nawet uniemożliwia samoobsługę ze względu na brak możliwości sięgnięcia ręką do głowy i twarzy. Na szczęście dzięki odpowiedniej terapii możliwe jest przywrócenie wcześniejszych zakresów ruchu w łokciu.
Rola blizn i unieruchomienia
Każde przerwanie ciągłości tkanki pozostawia po sobie bliznę – zarówno tę, którą widzisz na skórze, jak i tę znajdującą się w głębszych warstwach. Podobnie jest w przypadku urazów łokcia, gdzie blizny w mięśniach, między powięziami, w więzadłach i torebce stawowej mogą skutecznie ograniczać ruchomość tego stawu.
Blizny wewnętrzne nie są tak elastyczne, jak zdrowa tkanka. Jeśli więc nie skorzystasz z pomocy fizjoterapeuty, który zajmie się mobilizacją blizn, w końcu zacznie ona ograniczać ślizg i rozciągliwość struktur wewnętrznych stawu.
Drugim elementem wpływającym na ograniczenie ruchomości i prowadzącym do sztywności łokcia, jest unieruchomienie. Skutkiem tego jest pogrubienie i spadek elastyczności torebki stawowej, powstanie zrostów i przykurcz w stawie. Na szczęście możesz tego uniknąć, jeśli odpowiednio wcześnie skorzystasz z kontrolowanej mobilizacji zakresu ruchu. W tym przypadku bardzo ważna jest współpraca ortopedy z fizjoterapeutą, co pozwoli na jeszcze lepsze dopasowanie terapii do twoich indywidualnych potrzeb.
Sztywność łokcia po urazie – jak odzyskać ruchomość i zgięcie
Jest wiele czynników, od których zależy, w jakim stopniu uda się poprawić ruchomość łokcia po urazie i tym samym odzyskać funkcjonalny zakres ruchu. Należy do nich rodzaj urazu, czas, który upłynął od jego doznania lub od zabiegu operacyjnego, na jak długo łokieć został unieruchomiony i jaki rodzaj unieruchomienia został zastosowany, a także od obecności zmian kostnych.
Przeczytaj także:
Ból łokcia promieniujący do dłoni – przyczyny i diagnostyka
Ból łokcia promieniujący do dłoni może mieć wiele przyczyn, dlatego warto znać podstawowe objawy, których nie powinieneś lekceważyć. Sprawdż już teraz, by odpowiednio wcześnie zgłosić się do ortopedy.
W ramach leczenia zachowawczego poprawę mogą przynieść ćwiczenia aktywne i bierne, które stymulują przebudowę tkanki łącznej oraz regularna fizjoterapia, w ramach której terapeuta zastosuje mobilizację zakresu ruchu oraz pracę nad blizną i tkankami miękkimi.
Jeśli jednak metody te okażą się niewystarczające, ortopeda może rozważyć leczenie operacyjne. W jego ramach może usunąć zrosty i skostnienia, skorygować ustawienie kości albo też przeprowadzić udrożnienie stawu. Drugim kluczowym elementem, bez którego przywrócenie zakresu ruchu może okazać się niemożliwe, jest wcześnie rozpoczęta rehabilitacja pourazowa pod okiem specjalisty.
Jak pracować nad zakresem ruchu?
Jeżeli chcesz realnie wpłynąć na mobilizację zakresu ruchu, poproś fizjoterapeutę o zestaw ćwiczeń i innych działań, które ci w tym pomogą oraz o instrukcje dotyczące przebiegu twojej pracy nad wyprostem i zgięciem łokcia. Gdy dostaniesz zielone światło:
- ustal realne cele,
- ćwicz regularnie, codziennie w krótkich, kilkuminutowych seriach,
- nie przekraczaj granicy dyskomfortu, co mogłoby spowodować ostry ból,
- przykładaj ciepły okład przed ćwiczeniami, by poprawić elastyczność tkanek,
- zgodnie z instrukcją otrzymaną od fizjoterapeuty dbaj o mobilizację blizny,
- oceniaj postępy co kilka tygodni, a nie codziennie.
Gdyby się okazało, że po 3-6 tygodniach nie widzisz efektu, ponownie skontaktuj się ze specjalistą, by zdiagnozować przyczyny i wprowadzić korektę do dotychczasowych działań.
Odpowiednio wcześnie rozpoczęta, dobrze zaplanowana rehabilitacja pourazowa, z naciskiem na stopniową mobilizację zakresu ruchu, pracę nad blizną, daje realną szansę na odzyskanie wyprostu lub przynajmniej na znaczną poprawę funkcji łokcia.
Ważne, byś nie zwlekał z rozpoczęciem terapii, był w niej systematyczny i ściśle współpracował z ortopedą i fizjoterapeutą.
FAQ
To zależy, jak jest duża i ile czasu minęło od urazu. Niewielka często stopniowo maleje wraz z gojeniem tkanek i wprowadzeniem łagodnych ćwiczeń. Kiedy jednak przykurcz jest utrwalony, sztywność zwykle nie ustępuje samoczynnie i wymaga interwencji medycznej w postaci fizjoterapii, a niekiedy nawet zabiegu chirurgicznego.
Jeśli zależy ci na odzyskaniu utraconego zakresu ruchu, musisz uzbroić się w cierpliwość. Widoczne efekty będziesz mógł zauważyć już po pierwszych 3-6 tygodniach, ale na optymalną poprawę nierzadko trzeba zaczekać i przepracować rehabilitacyjnie kilka miesięcy.
Źródła:
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6974890/
- www.physio-network.com/blog/post-traumatic-elbow-stiffness/
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5296847/
- journals.sagepub.com/doi/10.1177/20101058251335690
