Czujesz ból w okolicy pięty, zwłaszcza podczas wstawania z łóżka rano lub po intensywnym dniu na nogach oraz treningu? Przyczyną może być przewlekły stan zapalny, którego doświadczają między innymi osoby prowadzące aktywny tryb życia. Brak wiedzy w przypadku tego schorzenia może prowadzić do błędów, jeśli samodzielnie próbujesz przywrócić siłę w osłabionym ścięgnie i uwolnić się od bólu. Tendinopatia Achillesa – leczenie etapami, to zależność, której nie można zlekceważyć, ponieważ jest kluczowa w procesie zdrowienia.
O czym jeszcze powinieneś wiedzieć, by jak najszybciej wrócić do pełnej sprawności?
Czym jest tendinopatia Achillesa?
Tendinopatia Achillesa to choroba, do której dochodzi w wyniku tlącego się w obrębie ścięgna przewlekłego stanu zapalnego, co skutkuje zmianami strukturalnymi w jego obrębie. A wszystko zaczyna się od zmiany zapalnej wywołanej przez przeciążenia i mikrourazy.
Tendinopatia Achillesa może przybrać jedną z trzech form, co oznacza, że ortopeda może zdiagnozować u ciebie:
- Zapalenie tylko samej tkanki okalającej ścięgno, czyli pochewki ścięgnistej.
- Zmianę strukturalną samego ścięgna, przy wolnej od stanu zapalnego pochewce.
- Połączenie obu poprzednich stanów, czyli stan zapalny pochewki i zmiany strukturalne.
O tym, że doszło do tego rodzaju zmian w obrębie Achillesa, może świadczyć między innymi poranna sztywność, tkliwość uciskowa, ból przy rozpoczynaniu ruchu oraz pogrubienie ścięgna.
Zespół Haglunda (pięta Haglunda) Szczecin
Dokucza ci ból w okolicy pięty i domyślasz się, że to przez zbyt ciasne buty albo intensywny trening biegowy? Umów się na konsultację, bo możesz cierpieć na zespół Haglunda.
Tendinopatia Achillesa – dlaczego leczenie etapami jest takie ważne
Ścięgno Achillesa regeneruje się i adaptuje do zmian wolniej niż mięsień. Dlatego w przypadku przeciążeń i mikrourazów, które kumulowały się miesiącami, powrót do pełnej sprawności musi odbywać się etapami. To zgodne z biologią gojenia się ścięgna i zdolnościami adaptacyjnymi do stosowanych obciążeń.
W praktyce oznacza to wprowadzanie działań ukierunkowanych na osiąganie konkretnych celów. Gdy w ścięgnie doszło do stanu zapalnego, a ty czujesz ból przy większym wysiłku i nie jesteś w stanie wspiąć się na palce więcej niż kilka razy, by go nie poczuć, najpierw musisz popracować nad złagodzeniem dolegliwości i zmniejszeniem stanu zapalnego. Pomogą ci w tym ćwiczenia izometryczne, stopniowo zamieniane na ćwiczenia ekscentryczne, które:
- stymulują produkcję kolagenu,
- wzmacniają ścięgno i zwiększają tolerancję na wysiłek,
- zmniejszają ból wraz z upływem czasu.
Kolejnym etapem jest powolny powrót do uprawiania sportu – małymi krokami, bez gwałtownego zwiększania intensywności.
Najczęstsze błędy podczas leczenia
Tendinopatia Achillesa leczenie etapami to zależność, której nie powinieneś sam planować, tylko zdać się na wiedzę oraz doświadczenie wyspecjalizowanego fizjoterapeuty. Unikniesz dzięki temu najczęstszych błędów, do których należy:
Ignorowanie bólu
Myślenie, że ‘przetrwasz’ ból tabletkami i wrócisz do treningu, to pułapka. Najczęstszym błędem jest ignorowanie przeciążeniowej choroby ścięgna i bieganie pomimo bólu, co tylko pogłębia degenerację.
Całkowity odpoczynek
Odpuszczenie aktywności to z kolei druga skrajność, gdy uznasz, że twoje ścięgno najszybciej zregeneruje się przez całkowite odciążenie. W rzeczywistości tylko je osłabisz, a gdy wrócisz do aktywności, problem szybko wróci.
Stosowanie tak zwanych szybkich rozwiązań
Choć fala uderzeniowa, iniekcja, czy maść przeciwzapalna mogą przynieść ulgę, to nie zastąpią ćwiczeń i stopniowego obciążania oraz odbudowywania wytrzymałości ścięgna Achillesa.
Brak modyfikacji aktywności
Każda z nich powinna uwzględniać aktualne możliwości twojego ścięgna i musi być poprzedzona odpowiednią rozgrzewką. Ważne jest zarówno tempo wykonywania ćwiczeń oraz ich częstotliwość, jak i modyfikacja aktywności.
Zbyt szybki powrót do biegania
Jeśli bez konsultacji z fizjoterapeutą wrócisz do pełnych treningów jak tylko zmniejszą się dolegliwości, zwiększysz ryzyko nawrotu dolegliwości.
Bezpieczne leczenie krok po kroku
Nawet gdy dolegliwości nie są bardzo duże i wydaje ci się, że poradzisz sobie z ich złagodzeniem oraz przywróceniem sprawności w ścięgnie Achillesa, rozważ skorzystanie z pomocy fizjoterapeuty. Nie tylko unikniesz błędów, ale też twoje działania będą dostosowane do aktualnego stanu ścięgna oraz jego siły i zdolności do przyjmowania obciążeń.Jeśli jednak chcesz to zrobić samodzielnie, wykorzystaj poniższe wskazówki:
- Znajdź przyczyny przeciążeń, które doprowadziły do tendinopatii Achillesa i je wyeliminuj w przyszłych aktywnościach.
- Wprowadź niezbędne modyfikacje w dotychczasowych aktywnościach, biorąc pod uwagę ból i inne dolegliwości (powinny być na poziomie akceptowalnym).
- Rozpocznij ćwiczenia ekscentryczne i rozłóż je na 12 tygodni (nawet jeśli nie jesteś przekonany, w tym przypadku powinieneś skorzystać z pomocy fizjoterapeuty).
- Monitoruj ból i dostosowuj do niego ćwiczenia zaplanowane na kolejny dzień.
- Intensywność zwiększaj stopniowo co 1-2 tygodnie, jeśli ścięgno dobrze reaguje na zmiany.
- Do sportu wracaj etapami, od marszobiegu, przez krótkie odcinki biegu do podbiegów.
Tendinopatia Achillesa to nie wyrok, ale też nie problem, który zniknie po kilku dniach odpoczynku. To przeciążeniowa choroba ścięgna, która wymaga przemyślanego i konsekwentnego działania.
Przeczytaj także:
Przeciążenie ścięgna Achillesa — jak zapobiec poważniejszym urazom
Choć przeciążenie ścięgna Achillesa nie należy do najpoważniejszych, to niezbędna może się okazać pomoc medyczna. Jaki są najczęstsze przyczyny i na czym polega leczenie?
Jeśli zapamiętasz z tego jedną rzecz, niech będzie to ta: tendinopatia Achillesa – leczenie etapami – to jedyna droga do trwałej poprawy. Modyfikacja aktywności, ćwiczenia ekscentryczne, kontrolowane zwiększanie obciążenia i cierpliwość, to fundament skutecznej terapii.
Nie szukaj też drogi na skróty. Twoje ścięgno potrzebuje czasu, by się zaadaptować. Jeśli dasz mu odpowiednie warunki, możesz wrócić do pełnej aktywności. I to bez przewlekłego bólu oraz ciągłych nawrotów.
FAQ
Nie zawsze, a na pewno nie, gdy zaczynasz wykonywać ćwiczenia ekscentryczne. Oznacza to, że dopuszczalny jest niewielki, kontrolowany ból w ich trakcie. Kluczowe jest to, by nie narastał i nie utrzymywał się w takim samym stopniu następnego dnia.
Wiele zależy od stopnia zaawansowania zmian i stanu zapalnego. W łagodnych przypadkach wystarczający może być okres 3 miesięcy, ale jeśli dopuściłeś do poważnego stanu przewlekłego połączonego ze zmianami zwyrodnieniowymi, rekonwalescencja może potrwać nawet rok.
Źródła:
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7739229/
- www.footankleaz.com/blog/foot-injuries/achilles-tendinitis-recovery-time/#How_Long_Is_Achilles_Tendinitis_Recovery_Time
- www.physio-pedia.com/Achilles_Tendinopathy_Toolkit:Section_D-_Exercise_Programs
- www.treatmyachilles.com/post/what-type-of-exercise-works-for-treating-achilles-tendinopathy-and-why-eccentric-exercises#viewer-iyuey7182
