O tego rodzaju urazy, wbrew pozorom wcale nie jest tak trudno. Zwłaszcza gdy znajdziesz się na śliskiej podłodze. To może być zarówno mokra trawa, jak i oblodzona nawierzchnia, przykryta cienką warstwą śniegu. Upadek na kość ogonową jest wyjątkowo bolesny, a jego skutki w wybranych przypadkach mogą okazać się dość poważne.
Kiedy powinieneś zgłosić się do lekarza i jakiej diagnozy możesz się spodziewać przy tego rodzaju urazie?
Kość ogonowa — z czego się składa i jaką pełni rolę
Ta część kręgosłupa o nazwie związanej z ogonem, który z wyjątkiem człowieka wykształcił się w tym miejscu u pozostałych ssaków, pełni różne funkcje. Nie tylko wspiera twoje ciało w trakcie siedzenia, ale też przyczepione są do niej mięśnie, więzadła i ścięgna, wspierające dno miednicy i biorące udział w wypróżnianiu.
Nazywana też kością guziczną, kość ogonowa składa się z trzech do pięciu kręgów guzicznych i jest pierwszym od dołu odcinkiem kręgosłupa. Zwykle też zakrzywiona jest u dołu w stronę miednicy.
Kość ogonowa może ulec zarówno uszkodzeniu fizycznemu, jak i osłabieniu, czy też nadwyrężeniu.
Upadek na kość ogonową — czym może się skończyć
Niewielka odległość od pośladków sprawia, że kość ogonowa jest bardziej niż inne części kręgosłupa narażona na urazy podczas upadku.
Możliwe przyczyny urazu kości ogonowej
W zależności od siły uderzenia może dojść do stłuczenia, pęknięcia lub złamania kości ogonowej. Zdarzyć się to może nie tylko w wyniku poślizgnięcia.
Kość ogonową możesz sobie też uszkodzić:
- gdy zostaniesz uderzony twardym przedmiotem w jej pobliżu, czyli w pośladki,
- w trakcie uprawiania sportów kontaktowych,
- podczas wypadku komunikacyjnego.
Fizjoterapia Szczecin Prawobrzeże
Terapia manualna, jonoforeza, ultradźwięki lub pole magnetyczne to tylko wybrane zabiegi, z których możesz skorzystać pod okiem naszego fizjoterapeuty.
Jeśli pojawiły się u ciebie dolegliwości w obrębie narządu ruchu, w urazy kręgosłupa, umów się na konsultację, by zdiagnozować ich przyczynę i zaplanować skuteczną formę terapii dostosowaną do twoich potrzeb.
Objawy towarzyszące upadkowi na kość ogonową
Niestety, upadek na kość ogonową praktycznie zawsze skutkuje bardzo silnym, nieprzyjemnym bólem. Dodatkowo może on promieniować na inne części ciała, w tym do nóg i do podbrzusza. Po uderzeniu się w kość ogonową możesz mieć również problem z siadaniem, któremu towarzyszy ból wynikający z naciskania na tę okolicę. Bolesne jest też wypróżnianie.
Warto wiedzieć, że w przypadku stłuczenia kości ogonowej, dolegliwości bólowe, choć duże na początku, z każdym dniem słabną, aż do całkowitego ustania. Jeśli jednak tak się nie dzieje i pomimo upływu czasu kość ogonowa w miejscu uderzenia wciąż boli, umów się do lekarza. Objawy te mogą bowiem wskazywać na poważniejszy uraz, w tym na pęknięcie lub złamanie kości ogonowej. To zaś zwykle wymaga interwencji medycznej.
Najczęstsze urazy kości ogonowej
Upadek na pośladki zwykle skutkuje albo przeciążeniem, albo też bezpośrednim urazem kości ogonowej. Wiele też zależy od siły uderzenia, pod jakim kątem doszło do upadku oraz od indywidualnych predyspozycji anatomicznych. Biorąc to pod uwagę, można wyróżnić trzy główne rodzaje urazów kości ogonowej:
Stłuczenie kości ogonowej
Ta forma urazu kości ogonowej jest jedną z najczęstszych. Wystarczy, że się poślizgniesz lub usiądziesz przekonany, że za tobą stoi krzesło lub inny przedmiot do siedzenia (choć w rzeczywistości go tam nie będzie). Wykonany siad na ziemię z wysokości własnego ciała może doprowadzić to stłuczenia, choć zdarza się też poważniejszy skutek w formie złamania kości ogonowej.
Na szczęście stłuczenie należy do mniej poważnych urazów, choć od razu towarzyszy mu ostry ból. Zwykle nasila się przy siadaniu oraz podczas kaszlenia i wypróżniania. W wybranych przypadkach bólowi może towarzyszyć obrzęk lub krwiak w okolicy guzicznej.
Zwichnięcie kości guzicznej
Choć rzadziej diagnozowany, uraz ten również może być skutkiem upadku na kość ogonową. W jego trakcie dochodzi do przemieszczenia się kości ogonowej względem sąsiednich struktur. Towarzyszy temu intensywny, ostry ból, który nasila się podczas siedzenia, stania, wstawania i pochylania się. Może też promieniować do nóg i bioder. Do innych możliwych objawów należy obrzęk i siniak oraz ograniczenie ruchomości w dolnej części pleców.
Złamanie kości ogonowej
To najpoważniejszy skutek upadku na kość ogonową, który może nastąpić przy bardzo silnym uderzeniu o twardą powierzchnię choćby po upadku z konia, czy podczas jazdy na rolkach lub deskorolce. Dochodzi też do niego w trakcie uprawiania sportów kontaktowych i na skutek wypadku komunikacyjnego.
Złamanie kości ogonowej objawia się ostrym i promieniującym w okolicę miednicy bólem, co powoduje trudności z siedzeniem, chodzeniem i wykonywaniem codziennych czynności. Ból nasila się też podczas wypróżniania.
Kiedy skorzystać z pomocy lekarza po urazie kości ogonowej?
Nie każdy upadek na pośladki czy też silne uderzenie w kość ogonową wymaga interwencji medycznej. Są jednak sytuacje, które powinny skłonić cię do szybkiej wizyty u ortopedy. Zrób to, jeśli:
czujesz ból w okolicy kości ogonowej, który nie ustępuje po 7–10 dniach, pomimo wdrożenia leczenia domowego,
oprócz bólu w okolicy gości ogonowej pojawił się też obrzęk, zasinienie lub zniekształcenie,
masz problemy z poruszaniem się, wypróżnianiem lub nietrzymaniem moczu,
ból kości ogonowej nasila się w nocy lub promieniuje do kończyn dolnych.
W celu dokładnego zdiagnozowania skutków urazu lekarz przeprowadzi wywiad medyczny i wykona badanie fizykalne. Oceni w ten sposób zakres ruchu, ewentualne deformacje i bolesność uciskową. Może też zlecić wykonanie prześwietlenia RTG, a w wybranych przypadkach skorzystać z rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej.
Uszkodzona kość ogonowa — na czym polega leczenie
Niezależnie, czy upadek na kość ogonową doprowadził do jej stłuczenia, pęknięcia, czy złamania, w każdym z tych przypadków najpierw stosuje się leczenie zachowawcze.
Domowe sposoby na ból kości ogonowej
Leczenie zachowawcze polega na stosowaniu metod łagodzenia bólu za pomocą przepisanych przez lekarza leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych.
Ważne jest też, byś unikał w codziennym życiu sytuacji, które mogą potęgować ból. Dlatego siadaj na miękkich siedziskach, a w razie potrzeby podkładaj coś miękkiego pod pośladki. Możesz się też zaopatrzyć w specjalną poduszkę ortopedyczną z otworem w środku, co pozwoli odciążyć kość ogonową i nie dopuści do stykania się z twardą powierzchnią siedziska.
W pierwszych dniach po upadku na kość ogonową ulgę mogą przynieść zimne okłady, które zmniejszą obrzęk i złagodzą ból. Natomiast po kilku dniach możesz je zamienić na ciepłe kąpiele lub ciepłe kompresy. Unikaj też forsownych aktywności, skoków i ćwiczeń z dużym obciążeniem oraz siedzenia na twardych powierzchniach.
Wsparcie fizjoterapeuty
Po pomoc możesz się też zwrócić do fizjoterapeuty, który dysponuje metodami i zabiegami uśmierzającymi ból oraz wspierającymi zrastanie się pękniętej lub złamanej kości ogonowej. To może być terapia manualna, ćwiczenia korekcyjne, jonoforeza, elektroterapia, ultradźwięki, kinesiotaping lub pole magnetyczne.
Czas powrotu do zdrowia
Na całkowite ustąpienie dolegliwości zwykle trzeba poczekać około 3 miesięcy, choć wiele zależy od tego, do jak poważnego urazu doszło.
Dłuższej terapii mogą wymagać seniorzy, których kości osłabione są przez osteoporozę. Tym bardziej że należą oni do grupy ryzyka osób narażonych na złamania niskoenergetyczne. Stąd w ich przypadku istnieje dużo większe prawdopodobieństwo, że upadek na kość ogonową zakończy się złamaniem, a nie tylko stłuczeniem.
Przeczytaj także:
Ból kości ogonowej — czym może być spowodowany
Ból kości ogonowej może się pojawić między innymi w wyniku upadku pośladkami na twardą powierzchnię, a to tylko jedna z kilku przyczyn. Kiedy jeszcze mogą pojawić się dolegliwości w tym miejscu i co możesz zrobić, by je złagodzić?
Upadek na kość ogonową – kiedy może być konieczna operacja
Po upadku na kość ogonową w większości przypadków wystarczające okazuje się leczenie zachowawcze, które powinno ci przynieść ulgę w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Może się jednak okazać, że uraz jest na tyle poważny, że jedyną skuteczną formą leczenia jest zabieg chirurgiczny.
Do najczęstszych wskazań należy:
- złamanie z przemieszczeniem, co może powodować trwały ucisk na strukturę miednicy i nerwy,
- przewlekły ból, który pomimo zastosowania różnych zachowawczych form leczenia i iniekcji nie ustępuje po 6 miesiącach od urazu,
- zdiagnozowane zwichnięcie lub deformacja kości ogonowej, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Operacja polega zazwyczaj na częściowym lub całkowitym usunięciu kości ogonowej (kokcygektomia). Ze względu na to, iż w większości przypadków dolegliwości ustępują dzięki podjęciu leczenia zachowawczego, operacja kości ogonowej należy do rzadkości. Zabieg wiąże się też z ryzykiem infekcji z powodu bliskości kanału odbytu. Jest ono mniejsze, jeśli chirurg zastosuje klej skórny, 2 profilaktyczne antybiotyki przez dwie doby, lewatywę przed zabiegiem i dwuwarstwowe zamknięcie nacięcia.
O czym warto pamiętać po upadku na kości ogonową?
Jeśli choć raz upadłeś na kość ogonową, dobrze wiesz, że ból nie ustępuje tak szybko, przez co wpływa na jakość codziennego życia. Jeśli chcesz ograniczyć skutki tego urazu:
- nie lekceważ bólu, który może świadczyć o poważniejszym urazie i wymagać interwencji medycznej,
- odpowiednio wcześnie rozpocznij leczenie, by złagodzić dolegliwości i przyspieszyć powrót do pełnej sprawności,
- zadbaj o ergonomię w domu i w pracy, w czym pomoże ci poduszka ortopedyczna i umiarkowany ruch,
- skorzystaj z pomocy fizjoterapeuty, który poprzez zabiegi i ćwiczenia może znacząco skrócić czas rekonwalescencji ,
- bądź ostrożny i zwracaj szczególną uwagę podczas poruszania się po śliskich powierzchniach oraz w trakcie uprawiania sportu o zwiększonym ryzyku upadku na kość ogonową.
Gdyby natomiast ból nie mijał, a nawet się nasilał, a do tego pojawiały się inne objawy, skonsultuj się z ortopedą lub fizjoterapeutą. Dzięki temu nie tylko szybciej uwolnisz się od dolegliwości, ale też zmniejszysz ryzyko możliwych powikłań.
Źródło:
- www.mp.pl
- wylecz.to/kosci-i-stawy/stluczenie-kosci-ogonowej-jak-leczyc-objawy/
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7920198/
