Gdy dokucza ci ból kolana przy schodzeniu po schodach, przyczyny mogą być różne. Od łagodnych, wymagających leczenia zachowawczego, po poważne, w których konieczne bywa leczenie operacyjne. Ważne, by wiedzieć, kiedy ból jest wskazaniem do konsultacji medycznej, co też pomoże odpowiednio wcześnie wdrożyć wybrane formy terapii i uniknąć nasilenia dolegliwości.
Mechanika kolana przy schodzeniu
Podczas schodzenia po schodach kolano pracuje inaczej niż przy zwykłym chodzie. W pewnym momencie cały ciężar ciała przenosi się na jedną, ugiętą nogę. W tej fazie siły działające na staw, szczególnie w przednim przedziale kolana i w obrębie stawu rzepkowo‑udowego, są znacznie większe. Jeśli obszar ten jest systematycznie przeciążany lub doszło tu do urazu jednego z elementów stawu, możesz odczuwać ból.
Poza tym, w trakcie schodzenia, gdy rzepka przesuwa się po rowku kości udowej, mięsień czworogłowy uda wydłuża się podczas hamowania zgięcia kolana. W zdrowym stawie chrząstka stawowa, więzadła i łąkotki zapewniają stabilną pracę kolana oraz amortyzację. Jednak kiedy struktury te są osłabione lub uszkodzone, obciążenia podczas schodzenia mogą powodować ból.
Naprawa uszkodzeń łąkotek Szczecin
Doznałeś urazu kolana? Nie lekceważ objawów, które mogą wskazywać na poważne uszkodzenie łąkotki. Jak najszybciej umów się na konsultację i skorzystaj z pomocy ortopedycznej. Lekarz przeprowadzi niezbędne badania i zaplanuje skuteczne leczenie połączone z rehabilitacją.
Ból kolana przy schodzeniu po schodach – przyczyny
Dolegliwości bólowe, których doświadczasz podczas schodzenia po schodach, mogą wskazywać na bardzo różne przyczyny. To może być między innymi:
Chondromalacja rzepki
Zarówno rzepka, jak i kość udowa w miejscu, w którym obie te kości się stykają, pokryta jest grubą warstwą chrząstki stawowej. Amortyzuje ona wstrząsy podczas chodzenia i innych aktywności, gdy staw kolanowy jest w ruchu. Długotrwałe przeciążanie stawu kolanowego może z czasem doprowadzić do zmiękczenia i degradacji chrząstki. Postępujące uszkodzenia stopniowo obniżają komfort poruszania się i z czasem powodują ból kolana, szczególnie przy obciążeniu. Dolegliwości są większe, gdy mocniej obciążasz kolano, co ma miejsce między innymi podczas schodzenia po schodach. Należy podkreślić, że początkowe stadia chondromalacji nie są źródłem bólu (I, II stopień). Dopiero rozległe ubytki chrząstki pełnej grubości (IV stopień) mogą powodować dolegliwości.
Zespół bólu rzepkowo‑udowego (PFPS)
Często spowodowany jest przeciążeniem kolana i wielokrotnym zginaniem, zaburzeniami osi kończyny dolnej, osłabieniem mięśni pośladkowych czy też urazem rzepki. Ból zwykle pojawia się z przodu kolana lub za rzepką i nasila się przy bieganiu, schodzeniu po schodach, kucaniu i długim siedzeniu ze zgiętymi kolanami. PFPS jest częstym problemem u osób aktywnych fizycznie (biegacze, osoby dużo chodzące po schodach).
Gonartroza (zwyrodnienie stawu kolanowego)
Gdy chodzi o ból kolana przy schodzeniu po schodach, przyczyny mogą też być związane z niszczeniem poszczególnych elementów stawu. Zmiany mogą obejmować chrząstkę, więzadła, torebkę stawową oraz kość podchrzęstną. Przyczyną mogą być zarówno procesy związane ze starzeniem się, jak i procesy zapalne, urazy czy choroby układowe.
Uszkodzenia łąkotek
Do uszkodzenia i pęknięcia łąkotki może dojść w wyniku kompresji i skrętu stawu kolanowego. Na przykład podczas maksymalnego zgięcia przy kucaniu, klęknięciu i wstawaniu, co może doprowadzić do zakleszczenia łąkotki między kością piszczelową a udową. Typowe objawy to uczucie trzasku, szybki obrzęk i ból, a dolegliwości te pojawiają się przy kucaniu i schodzeniu po schodach.
Kolano skoczka
Regularne przeciążenia kolana mogą skutkować niewielkimi urazami, z których powstają blizny. W efekcie może to prowadzić do rozwoju zmian zwyrodnieniowych więzadła rzepki. Gdy coraz bardziej traci ono swoje właściwości, może zaburzać funkcję kolana. Podczas schodzenia po schodach dodatkowo obciążasz więzadło rzepki, co może nasilać ból.
Więcej na temat kolana skoczka:
Kolano skoczka — czym jest i jak je leczyć
Czym jest kolano skoczka i jaka grupa osób jest najbardziej narażona na tego rodzaju schorzenie obejmujące staw kolanowy?
Zespół pasma biodrowo-piszczelowego
To zaburzenie funkcji pasma biodrowo‑piszczelowego – grubej, ścięgnistej taśmy biegnącej po bocznej stronie uda. Gdy dojdzie do stanu zapalnego pasma, co może być spowodowane regularnym zginaniem kolana na przykład podczas uprawiania sportu, możesz odczuwać ból podczas chodzenia po schodach. Problem ten częściej dotyczy biegaczy i osób z przeciążeniem bocznej strony kolana.
Lateralizacja rzepki z bocznym przyparciem
Na skutek nieprawidłowej pracy mięśnia czworogłowego uda i/lub nieprawidłowości anatomicznych stawu rzepkowo-udowego może dojść do zaburzenia toru rzepki podczas zginania kolana. Rzepka w takich sytuacjach porusza się nadmiernie schodząc do boku. Powoduje to zwiększony nacisk na chrząstkę kłykcia bocznego kości udowej i w rezultacie dolegliwości bólowe z przodu kolana.
Kiedy zgłosić się do ortopedy?
Znajomość możliwych przyczyn bólu kolana jest ważna, ale potrzebujesz też podstawowej wiedzy na temat objawów, które powinny skłonić cię do wizyty u ortopedy. To sygnały ostrzegawcze, których nie powinieneś lekceważyć. I choć sporadyczny ból kolana przy schodzeniu po schodach zwykle nie oznacza nic poważnego, to już pojawienie się innych, towarzyszących temu objawów, powinno być powodem do konsultacji medycznej w gabinecie ortopedy.Zrób to, jeśli oprócz bólu przy schodzeniu po schodach:
- masz odczucie uciekania, niestabilności, blokowania kolana podczas ruchu lub przeskakiwania połączonego z bólem,
- kolano jest zaczerwienione, obrzęknięte, ze zwiększoną ciepłotą, często połączone z pogorszeniem samopoczucia,
- ból utrzymuje się dłużej niż 2-3 tygodnie, a do tego stopniowo narasta pomimo odciążania kolana, chłodzenia oraz doraźnego stosowania leków przeciwbólowych,
- dolegliwości pojawiają się też w nocy i niezależnie od aktywności,
- ból dokucza ci nie tylko podczas schodzenia po schodach, ale też ogranicza twoje codzienne funkcjonowanie.
Szczegółowa diagnoza pozwoli lekarzowi znaleźć właściwą przyczynę i zaplanować skuteczną formę terapii. W przypadku mniej poważnych zmian wystarczające może być leczenie zachowawcze, w tym ćwiczenia i zabiegi pod okiem fizjoterapeuty. Gdyby jednak okazało się, że sytuacja jest poważna, niezbędny może się okazać zabieg operacyjny.
Profilaktyka
Jeśli chcesz zmniejszyć ryzyko bólu kolana przy schodzeniu po schodach, zadbaj o kilka prostych elementów profilaktyki. Jednym z nich są regularne ćwiczenia, których celem jest wzmacnianie mięśnia czworogłowego uda i pośladków oraz mięśni kulszowo-goleniowych. Do tego możesz dodać ćwiczenia równoważne i rozciągające, by poprawić stabilizację kolana, co wzmocni jego naturalną ochronę.
Poza tym ważne jest utrzymywanie prawidłowej masy ciała. Ograniczysz w ten sposób obciążenie stawu. Natomiast unikając przeciążeń wynikających między innymi ze zbyt szybkiego zwiększenia intensywności treningu, pozwolisz tkankom lepiej adaptować się do wysiłku.
FAQ
Jak najbardziej. Ćwiczenia dobrane przez fizjoterapeutę do przyczyny dolegliwości mogą złagodzić ból, wzmocnić mięśnie uda i pośladków oraz poprawić kontrolę ustawienia kolana. Ze względu na możliwość nasilenia dolegliwości nie powinieneś samodzielnie dobierać ćwiczeń ani modyfikować tych, które zalecił ci fizjoterapeuta.
Jeśli nie doszło do urazu, a ból pojawił się niedawno i nie jest silny, zwykle wystarcza wywiad medyczny, badanie kliniczne i obserwacja. Badania obrazowe wskazane są w sytuacji, gdy lekarz podejrzewa poważniejsze uszkodzenia, w tym uszkodzenie łąkotki, zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe czy uraz więzadeł.
Źródła:
- blog.booksy.com/pl/fizjoterapia/bol-kolan-przy-schodzeniu-ze-schodow-dowiedz-sie-co-moze-byc-przyczyna-i-jak-to-leczyc/
- www.aposhealth.co.uk/blog/knee-pain-going-down-stairs-heres-what-you-need-to-know/
