fbpx
Umów wizytę
91 85 25 901
91 85 25 902
rejestracja
Umów wizytę
Slide 1

Blog

Dr Piotr Kominiak: Tematem dzisiejszego odcinka jest powszechnie występujące schorzenie w obrębie stopy, potocznie zwane ostrogą piętową. Wyjaśnimy co może być przyczyną jej powstania oraz kiedy powinniśmy udać się do specjalisty.
Czym zatem jest ostroga piętowa, na czym dokładnie polega ten problem i jakie są metody leczenia ostrogi piętowej?

Co to jest ostroga piętowa?

Dr Paweł Bąk: Ostroga piętowa to zwapnienie, które powstaje przy przyczepie zginacza krótkiego palców do pięty. Jest to przyczep mięśnia. Pacjenci jak mantrę powtarzają, że to właśnie jest przyczyną bólu ich pięty. A tak naprawdę zwapnienie, które widzimy na zdjęciach rentgenowskich, to nie jest przyczyna dolegliwości bólowych. Jest nią zwyrodnienie przyczepu rozcięgna podeszwowego do pięty.

P.K. Skoro to nie jest przyczyna, a jest nią rozcięgno podeszwowe, to wyjaśnij proszę, czym ono jest.
P.B Rozciegno podeszwowe to takie więzadło, które rozpięte jest pomiędzy guzem kości piętowej, a palcami w stopie. Tworzy tak naprawdę łuk podłużny stopy, czyli utrzymuje wysklepienie w stopie. To, że nie mamy płaskostopia jest w głównej mierze utrzymywane za pomocą tego więzadła.

P.K. Czyli działa trochę jak cięciwa w łuku.
P.B. Dokładnie tak. Codziennie chodząc, przenosząc obciążenia, doprowadzamy do naprężania, napinania rozcięgna podeszwowego i w trakcie poruszania się, pokonywania odległości, przenoszenia obciążeń przez stopę, doprowadzamy do mikrouszkodzeń przyczepu rozcięgna podeszwowego.

P.K. Te uszkodzenia to są po prostu powtarzające się obciążenia, tak?
P.B. To są mikrouszkodzenia powstałe w momencie naprężeń przenoszonych przez stopę.

Objawy

P.K. Jakie są objawy, czyli co pacjent odczuwa w takiej sytuacji?
P.B. Główny objaw to ból, który pojawia się po długim okresie obciążania stopy. Gdy na przykład ktoś wykonuje pracę na stojąco, wówczas po kilku godzinach pojawia się ból. Tym, co wyróżnia ten ból jest to, że największe jego nasilenie występuje po okresie spoczynku. Ma to miejsce między innymi po nocnym odpoczynku, gdy wstajemy rano z łóżka. Pojawia się też po odpoczynku w ciągu dnia, choćby wtedy, gdy na dłuższy czas zasiądziemy przed telewizorem. Gdy potem próbujemy wstać i stawiamy pierwsze kroki, wówczas również pojawia się ostry ból.

P.K. Powiedziałeś, że rozcięgno podeszwowe ciągnie się od pięty aż do palców, natomiast rozumiem, że te dolegliwości bólowe są w obrębie pięty. Czy tak?
P.B. Tak, ból jest po podeszwowo-przyśrodkowej stronie pięty i to jest charakterystyczne. Natomiast jest klasyfikacja, która mówi, że może też dojść do uszkodzenia samego przyczepu rozcięgna podeszwowego lub, co również często się pojawia, do uszkodzenia około 1,5 cm od przyczepu.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

P.K. Kiedy pacjent powinien udać się na konsultację? Jakie niepokojące objawy powinny go skłonić do wizyty u ortopedy?
P.B. Uważam, że w każdym przypadku takiego bólu i takich dolegliwości, które utrzymują się dłużej niż miesiąc, pacjent powinien zasięgnąć opinii ortopedy specjalizującego się w schorzeniach stopy. Wynika to z faktu, że ból ten może imitować inne schorzenia lub też przyczyna bólu pięty, w tym przypadku uszkodzenia rozcięgna podeszwowego, leży w innych schorzeniach, które nie zostaną nigdy rozpoznane. Wówczas ból ten będzie dokuczał bardzo długo, nierzadko uszkadzając inne rzeczy.

P.K Jak diagnozujemy takie schorzenie? Powiedzmy, że przychodzi do Ciebie pacjent, rozmawiasz z nim i badasz go. Wspominałeś też że robisz zdjęcie rentgenowskie, na którym możesz stwierdzić lub nie, ostrogę piętową. Czy wykonujesz jeszcze inne badania obrazowe, by potwierdzić diagnozę?
P.B. bardzo często posiłkujemy się badaniem USG, ponieważ jest ono tanie, szybkie i daje dobry wgląd w strukturę rozcięgna podeszwowego. Drugim badaniem, które również rozpatrujemy i z którego osobiście często korzystam, jest badanie rezonansem magnetycznym, które precyzyjnie obrazuje nam charakter uszkodzenia, zwyrodnienia i obrzęku w obrębie rozcięgna podeszwowego.

Metody leczenia ostrogi piętowej

Działania po stronie pacjenta

P.K. Gdy mamy postawioną diagnozę i wiemy, że mamy problem z rozcięgnem podeszwowym stopy, jak takich pacjentów leczymy? Jakie są metody leczenia ostrogi piętowej?
PB. Nie ma jednego złotego i skutecznego środka w tym przypadku. Przyczyna zwyrodnienia rozcięgna podeszwowego stopy, którą pacjent sam może modyfikować, to nadwaga. Otyły pacjent jest dużo częściej narażony na powstanie zwyrodnienia rozcięgna podeszwowego. W takim przypadku zmniejszamy masę ciała.
Drugą przyczyną jest ograniczenie ruchomości w stawie skokowym. Tutaj też pacjent jest w stanie niejako poprawić sobie to zgięcie w stawie przez rehabilitację. Z innych przyczyn, które pacjent sam może modyfikować to zmiana stylu życia. Jeżeli ktoś intensywnie biegał, uprawiał sporty, które przeciążają stopę, doprowadzając do zwyrodnienia rozcięgna podeszwowego, powinien zmodyfikować lub ograniczyć dany sport, zmniejszyć dystans i obciążenie stopy.

Działania i zabiegi wykonywane przez lekarza

P.K. To są sposoby, które może wdrożyć pacjent. Jednak, jeśli ma duże dolegliwości bólowe i trzeba mu jakość pomóc, zanim sam obniży wagę ciała i zmodyfikuje tryb życia, minie trochę czasu. Co w takiej sytuacji robisz?
P.B. Ja muszę zweryfikować, czy w przypadku danego pacjenta dolegliwości nie towarzyszą inne schorzenia, które mogą doprowadzić do powstania zwyrodnienia rozciegna podeszwowego. Do takich schorzeń należą:

  • stopa płasko-koślawa,
  • stopa nadmiernie wydrążana,
  • przykurcz ścięgna Achillesa, który ogranicza nam zgięcie w stawie skokowym i doprowadza do rozwoju zapalenia rozcięgna podeszwowego,
  •  choroby reumatyczne, czyli reumatoidalne zapalenie stawów.

Jeżeli wyeliminuję tego rodzaju schorzenia, staram się wytłumaczyć wszystkie przyczyny, które pacjent może sam wyeliminować oraz wdrożyć fizykoterapię jako leczenie pierwszego rzutu. Jest ono ogólnodostępne i tanie.
W kolejnym etapie leczenia proponuję ostrzyknięcie osoczem bogatopłytkowym, samego przyczepu rozcięgna podeszwowego. Jest to leczenie biologiczne, w którym wykorzystujemy krew pacjenta, a podając osocze sprawiamy, że czynniki wzrostu stymulują proces regeneracji, naprawy, tworzenia blizny w miejscu zwyrodnieniowo uszkodzonej tkanki.

P.K. Gdy podajesz osocze to robisz to pod kontrolą USG, by być pewnym, że robisz to wystarczająco precyzyjnie?
P.B. Tak, zawsze robię to pod kontrolę USG, żeby to ten zwyrodnieniowo zmieniony obszar został ostrzyknięty.

Rehabilitacja

P.K. Jak postępujesz z pacjentem po takim ostrzyknięciu? Czy pacjent może wrócić do aktywności, czy może powinien przejść rehabilitację korygującą potencjalne inne zaburzenia w funkcji stopy?
P.B. Pacjent po ostrzyknięciu osoczem bogatopłytkowym jest kierowany na rehabilitację, czyli precyzyjnie poprowadzony przez fizjoterapeutę schemat ćwiczeń. Mają one za zadanie rozciągnięcie samego rozcięgna podeszwowego oraz ścięgna Achillesa oraz naukę prawidłowego chodu i schematu ruchu. Ten proces trwa zazwyczaj dość długo, czyli kilka tygodni lub miesięcy. U każdego pacjenta przebiega to inaczej.

P.K. Wynika z tego, że jest to złożony problem i niestety zbyt często stawiamy rozpoznanie lub pacjenci przychodzą do nas z rozpoznaniem ostroga piętowa, a to nie ostroga piętowa jest problemem tylko patologia lub choroba zapalenie przebiegu rozciągnięcia podeszwowego stopy. Z tego, co powiedziałeś, ważne jest również, by spojrzeć na stopę kompleksowo i tym samym całościowo ocenić pacjenta.
P.B Przede wszystkim należy wykluczyć inne schorzenia, czyli neuropatię uciskową gałązki wstecznej nerwu podeszwowego. Ono też się zdarza i to nie tylko u biegaczy, ale i u zwykłych pacjentów. W przypadku takiej neuropatii, pacjent powinien być zupełnie inaczej poprowadzony i leczony.

Podsumowanie

P.K. Podsumowując raz jeszcze. To schorzenie złożone. Często współistnieją też inne problemy, które mogą mieć wpływ na powstanie tej choroby. Ważne jest postawienie właściwej diagnozy oraz wykorzystanie badań obrazowych. Prócz metody leczenia ostrogi piętowej, jaką jest ostrzykiwanie, istotna jest też rehabilitacja i ewentualne wyeliminowanie innych przyczyn, które mogą tę chorobę powodować.
P.B. Dokładnie tak.

P.K. Dziękuję bardzo za rozmowę.
P.B. Dziękuję.

Tagi: , , ,