Dzień operacji i pierwsza doba
Kontrola bólu, pierwsza pionizacja, nauka bezpiecznego wstawania i rozpoczęcie chodzenia, jeśli stan pacjenta na to pozwala.
Cel: bezpieczny start
Praktyczny przewodnik po zabiegu
Rehabilitacja po endoprotezie biodra
Bezpieczny powrót do samodzielności, prawidłowego chodu i codziennych aktywności
Rehabilitacja po endoprotezoplastyce biodra pomaga odzyskać samodzielność, prawidłowy chód i bezpiecznie wracać do codziennych aktywności.
Program powinien uwzględniać rodzaj operacji, zastosowany dostęp, stan mięśni, choroby współistniejące oraz cele pacjenta.
Odpowiedź w 20 sekund
Pełny powrót do sprawności jest procesem
Pierwsze uruchomienie może rozpocząć się bardzo wcześnie po operacji, ale o przechodzeniu do kolejnych etapów powinna decydować jakość chodu, siła, bezpieczeństwo i funkcja - nie sama liczba dni od zabiegu.
Dla pacjenta
Dla kogo jest ta treść?
Strona jest przeznaczona dla pacjentów przygotowujących się do endoprotezoplastyki biodra oraz osób znajdujących się na różnych etapach rekonwalescencji po zabiegu.
Nie istnieje jeden identyczny program rehabilitacji dla wszystkich pacjentów. Zalecenia po MIS A-L, innym dostępie operacyjnym lub przy dodatkowych ograniczeniach mogą się różnić.
- pierwsze dni po operacji - pionizacja, kule i bezpieczeństwo,
- pierwsze tygodnie - odbudowa siły, poprawa chodu i zwiększanie samodzielności,
- późniejszy etap - powrót do pracy, samochodu i aktywności rekreacyjnej,
- sytuacje, gdy postęp jest wolniejszy niż oczekiwano lub pojawiają się niepokojące objawy.
Orientacyjna ścieżka
Etapy powrotu do sprawności
Tempo zależy od sprawności przed zabiegiem, przebiegu operacji, chorób współistniejących i regularności ćwiczeń.
Pierwsze 1-2 tygodnie
Regularne chodzenie na krótkich dystansach, ćwiczenia aktywizujące, kontrola obrzęku i stopniowe zwiększanie samodzielności.
Cel: prawidłowy chód z asekuracją
2-6 tygodni
Większy nacisk na siłę mięśni pośladkowych i uda, stabilność miednicy, jakość chodu i zwiększanie dystansu.
Cel: ograniczanie utykania
6-12 tygodni i dalej
Powrót do wielu czynności dnia codziennego, pracy i wybranej aktywności; dalsza poprawa siły i wydolności może trwać miesiące.
Cel: funkcja i aktywność
Ruch i bezpieczeństwo
Ćwiczenia po endoprotezie biodra
Ćwiczenia podstawowe
Zakres i liczba powtórzeń powinny wynikać z indywidualnego planu. Przypadkowy zestaw ćwiczeń z internetu może nie uwzględniać zastosowanego dostępu operacyjnego ani ograniczeń konkretnego pacjenta.
- ruchy stóp i ćwiczenia wspomagające krążenie,
- aktywacja mięśni uda i pośladków,
- ćwiczenia oddechowe i ogólnousprawniające,
- kontrolowane ćwiczenia ruchu operowanej kończyny,
- stopniowo wprowadzane ćwiczenia siłowe, stabilizacyjne i funkcjonalne.
Rehabilitacja nie jest testem odporności na ból
Ćwiczenia powinny stanowić odpowiednio dawkowany bodziec. Utrzymujące się wyraźne pogorszenie po treningu jest sygnałem do modyfikacji programu, a nie do jego dalszego zwiększania.
Regularność, jakość wykonania i stopniowanie obciążenia są ważniejsze od przypadkowej intensywności.
Sprawdź rehabilitację NovumObserwacja po zabiegu
Co jest zwykle normalne, a czego nie ignorować?
Zwykle normalne po operacji
- ból podczas ruchu, który w kolejnych dniach i tygodniach stopniowo maleje,
- obrzęk uda lub okolicy biodra,
- zasinienie kończyny,
- uczucie napięcia tkanek lub nadwrażliwość okolicy rany,
- zmęczenie i przejściowe osłabienie,
- czasowe utykanie w okresie odbudowy siły i kontroli kończyny.
Objawy wymagające kontaktu z lekarzem
- ból wyraźnie nasilający się po okresie poprawy,
- narastające zaczerwienienie, gorąca skóra wokół rany lub wyciek,
- gorączka i dreszcze,
- nagły ból i obrzęk łydki,
- nagła utrata możliwości obciążenia kończyny,
- gwałtowne pogorszenie funkcji lub nowa deformacja.
Praktyka
Chodzenie i codzienność po endoprotezie
Wstawanie i siadanie
Fizjoterapeuta uczy bezpiecznego wstawania z łóżka i krzesła oraz zmiany pozycji. W pierwszym okresie problemem mogą być bardzo niskie fotele, miękkie kanapy i śliskie podłoże.
Chodzenie o kulach
Kule mają zapewnić bezpieczeństwo i prawidłowy wzorzec chodu. Nie należy odstawiać ich tylko dlatego, że minęła określona liczba dni. Ważniejsze są równowaga, kontrola kończyny, siła i brak wyraźnego utykania.
Schody
Nauka schodów jest elementem wczesnej rehabilitacji. Początkowo technika może być dostawna i wspomagana poręczą lub kulami. Chód naprzemienny wprowadza się wraz z poprawą siły i kontroli.
Sen, ubieranie i codzienne czynności
Zalecenia dotyczące spania na boku, schylania się, zakładania skarpet lub korzystania z niskich siedzisk zależą od dostępu operacyjnego i stabilności stawu.
Samochód
Do prowadzenia można wrócić, gdy pacjent bezpiecznie wsiada i wysiada, swobodnie kontroluje kończynę, potrafi wykonać szybki manewr hamowania i nie przyjmuje leków zaburzających refleks.
Powrót do pracy
Termin zależy od charakteru obowiązków. Praca siedząca zwykle jest możliwa wcześniej niż praca fizyczna, a decyzję warto powiązać z jakością chodu i tolerancją obciążenia.
Jeden proces leczenia
Współpraca ortopedy i fizjoterapeuty
Operacja, rehabilitacja i kontrole powinny tworzyć jeden proces. Fizjoterapeuta ocenia funkcję i postęp, a lekarz może ponownie ocenić pacjenta, gdy pojawia się nietypowy ból, problem z raną, trudność w obciążaniu lub postęp wyraźnie odbiega od oczekiwanego przebiegu.
Pacjenci operowani w Novum Ortopedia mogą pozostawać pod opieką zespołu również po wypisie. W przypadku zabiegu wykonanego wcześniej w innym ośrodku możliwość konsultacji i dalszego leczenia jest oceniana indywidualnie.
- indywidualny plan usprawniania,
- regularna ocena jakości chodu, siły i tolerancji obciążenia,
- modyfikacja ćwiczeń wraz z poprawą funkcji,
- możliwość ponownej konsultacji, gdy pojawia się problem.
Lekarz i konsultacja
Lekarze zajmujący się leczeniem stawu biodrowego
Ortopedia i endoprotezoplastyka biodra
dr n. med. Marcin Ferenc
Specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu
- Ponad 20 lat doświadczenia w ortopedii i traumatologii narządu ruchu. Specjalizuje się w leczeniu zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego i kolanowego z zastosowaniem technik małoinwazyjnych.
- Wykonuje endoprotezoplastykę biodra z zastosowaniem technik małoinwazyjnych MIS A-L.
- Doświadczenie naukowe i kliniczne związane z protezoplastyką oraz biomechaniką stawu biodrowego.
Ortopedia i leczenie stawu biodrowego
dr Piotr Kominiak
Specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu
- Ponad 20 lat doświadczenia w ortopedii i traumatologii narządu ruchu.
- Leczy urazy sportowe oraz zmiany zwyrodnieniowe stawu biodrowego, kolanowego i barkowego.
- Wykonuje endoprotezoplastykę biodra i kolana z zastosowaniem technik małoinwazyjnych.
Ortopedia i leczenie kończyny dolnej
dr Bartosz Paprota
Specjalista ortopedii i traumatologii
- Specjalizuje się w leczeniu zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego i kolanowego.
- Zajmuje się urazami sportowymi oraz zmianami zwyrodnieniowymi kończyny dolnej.
- Wykonuje protezoplastykę stawu biodrowego i kolanowego technikami małoinwazyjnymi.
FAQ
Najczęściej zadawane pytania
Jeżeli stan pacjenta na to pozwala, pierwsze uruchomienie może rozpocząć się już w dniu operacji. Początkowo chód odbywa się zwykle z asekuracją kul i zgodnie z zaleceniami operatora.
Nie ma jednego terminu. Kule ogranicza się, gdy pacjent chodzi stabilnie, bez istotnego utykania i ma wystarczającą siłę oraz równowagę.
Największa poprawa zachodzi zwykle w pierwszych tygodniach i miesiącach, ale siła, wydolność i jakość chodu mogą poprawiać się znacznie dłużej.
Mniejszy uraz tkanek może ułatwiać wczesne uruchomienie, ale nie oznacza braku zasad bezpieczeństwa. Zalecenia zależą od przebiegu operacji, stabilności stawu i decyzji operatora.
Termin zależy od gojenia rany, bólu, dostępu operacyjnego i zaleceń operatora. Nie ma jednej daty odpowiedniej dla wszystkich pacjentów.
Gdy pacjent odzyska bezpieczną kontrolę nad kończyną i możliwość szybkiego hamowania oraz nie przyjmuje leków wpływających na refleks.
Tak, proces usprawniania jest istotny, ale nie każdy pacjent wymaga takiej samej liczby wizyt. U części osób wystarcza dobrze przygotowany program samodzielny z kontrolą postępów.
Gdy ból narasta zamiast maleć, pojawia się gorączka, wyciek z rany, silny ból łydki, nagła utrata funkcji lub inny niepokojący objaw.
Novum Ortopedia
Wróć do sprawności bezpiecznie i we własnym tempie
Jeżeli przygotowujesz się do operacji, jesteś już po endoprotezie biodra albo masz wątpliwości dotyczące przebiegu rekonwalescencji, skonsultuj dalsze postępowanie z zespołem Novum Ortopedia.